Skip to content
Memoriał Salo Landaua

POSTAĆ SALO LANDAUA

Salo Landau urodził się 1 kwietnia 1903 roku w Bochni w rodzinie polskich Żydów. Po wybuchu I wojny światowej jego rodzina przeniosła się do Wiednia, a Salo został wysłany do przyjaciół w Rotterdamie. W latach trzydziestych odniósł liczne sukcesy szachowe, dzięki którym zaliczany był do czołowych szachistów Holandii i do szerokiej czołówki światowej (według współczesnych obliczeń rankingowych zajmował około 50. miejsce na świecie). W 1936 r. zdobył złoty medal w indywidualnych mistrzostwach kraju. We wrześniu 1942 r. został złapany z powodu swojego żydowskiego pochodzenia i przewieziony do filii niemieckiego obozu koncentracyjnego Gross Rosen we wsi Grodziszcze obok Świdnicy, gdzie zmarł prawdopodobnie 31 marca 1944 r., czyli w przeddzień swoich 41. urodzin. Jego żona i kilkuletnia córka zginęły 12 października 1944 r. w Auschwitz.

WYNIKI VIII MEMORIAŁU

W VIII Memoriale Salo Landaua, który odbył się 10 maja 2026 roku w Świdnicy wzięło udział 124 szachistów, którzy zagrali tempem 10 minut + 5 sekund  na dystansie 9 rund.

Grupę A całkowicie zdominowali juniorzy do 19 lat. Po zaciętej rywalizacji komplet punktów zgromadził Sergey Borischik (Fundacja KSz Polonia Wrocław). Drugie miejsce zajął Bartłomiej Róg (KSz Stilon Gorzów Wielkopolski), a trzecie Kacper Ugorek (KTS Kalisz).

Wśród mężczyzn zwyciężył Aleksander Wilk (Wałbrzyski KSz HETMAN) przed Janem Stoopem (WOK Wałbrzych). Pan Jan był najstarszym uczestnikiem turnieju. Urodził się w niespełna rok po śmierci Salo Landaua, którego jest rodakiem (wiele lat temu pan Jan przyjechał z Holandii do Polski). Trzecie miejsce wśród mężczyzn zajął Marek Lasok.

W Grupie B (do 13 lat) wśród chłopców zwyciężył Karol Gabas (Akademia Szachowa Zielona Góra) przed Franciszkiem Cincio (HARCOWNIK Zielona Góra) i Filipem Sipowiczem (Smocza Wieża Żmigród). Wśród dziewcząt zwyciężyła Elżbieta Błaszkiewicz przed Magdaleną Białkowską i Julią Tereszkiewicz (wszystkie UKS GIECEK Radków). 

W Grupie C (do 10 lat) w klasyfikacji generalnej zwyciężyła Sara Pęcherska (GLKS Goniec Żarów). Za Sarą w klasyfikacji dziewcząt do 10 lat uplasowały się Maria Michałowska (KSz GAMBIT MDK Świdnica) i Zofia Kądziołka (GLKS Goniec Żarów). Wśród chłopców do 10 lat zwyciężył Fabian Piątkiewicz (Kamieniec Ząbkowicki) przed Witoldem Rymarzem i Mateuszem Stężyckim (obydwaj GLKS Goniec Żarów). Wśród dziewcząt do 8 lat pierwsze miejsce zajęła Zosia Casuccio (KSz GAMBIT MDK Świdnica) przed Julią Jarząbek (SP Szczepanów) i Alicją Tomaszewską (KSz GAMBIT MDK Świdnica). Najlepszym spośród chłopców do 8 lat okazał sie Leonard Nowaczyk (Fundacja KSz Polonia Wrocław). Drugie miejsce zajął Miłosz Kwiatkowski (Ziębice), a trzecie Julian Derbich (SP Jaworzyna Śląska).

Na zakończenie Memoriału uczestnicy otrzymali dyplomy i nagrody z rąk wicedyrektora MDK Świdnica – Zbigniewa Brożbara. Turniej zorganizował Młodzieżowy Dom Kultury oraz Stowarzyszenie GAMBIT MDK Świdnica przy wsparciu Urzędu Miasta, OSiR Świdnica oraz Szkoły Podstawowej Nr 1. Sędzią głównym był IA Rafał Siwik. Pomagali mu Marcin Korzekwa, Krzysztof Serwin, Marcin Kruk i Marek Śliwowski. Za przygotowaniem sali gry stali pracownicy OSiRu oraz MDK.

SERWISY TURNIEJOWE

Memoriał Salo Landaua

LINKI

Memoriał Salo Landaua
54512584966_c317229d6e_k
54512764849_d3d102658f_k
54512765139_947edf461b_k

ŻYCIORYS SALO LANDAUA

Salomon Landau urodził się w Bochni 1 kwietnia 1903 r.

Jego rodzina należała do drobnej burżuazji na terenie ówczesnej Galicji.

Kiedy nad Europą zawisła groźba wojny Państwo Landauowie wysłali Salomona do przyjaciół w Holandii, aby następnie dotrzeć do niego kilka miesięcy później.

To w Rotterdamie Salomon – który teraz stał się „Salo” – nauczył się szachów, a gdy I wojna światowa się skończyła, zaczął uczęszczać na spotkania szachowych, podczas gdy był zatrudniony w lokalnej firmie zajmującej się handlem i obróbką diamentów, działalność, w której Holendrzy przodowali odkąd zaczęli eksploatować kopalnie Południowej Afryki.

W wieku 21 lat Salo Landau miał swój pierwszy test szachowy w turnieju w Antwerpii, gdzie ukończył na 4 miejscu, wyprzedzając kilku znanych lokalnych graczy. W tych latach pojawiał się młody student matematyki, Machgielis Euwe, dwa lata starszy od Salo. Euwe osiągnął już znaczące wyniki, wygrywając Mistrzostwa Holandii w 1921 roku (pierwszy z trzynastu absolutnych tytułów), W 1923 roku Euwe ukończył z wyróżnieniem uniwersytet w Amsterdamie, pozostając amatorem przez całą długą karierę, odkładając szachy dla zawodu nauczyciela.

Salo był teraz „holenderskim” graczem; biegle władał lokalnym językiem i okazywał się równy lub nawet lepszy niż członkowie grupy lokalnych graczy (oprócz Euwego).  Kiedy w 1935 r. Alechin zmierzył się z Euwe o tytuł mistrza świata, to nie przez przypadek, Landau został asystentem  Alechina, który najwyraźniej ufał głębokiej znajomości gry Euwego przez Landaua. Salo jednak opuścił Alechina  po 27. partii z powodu głębokiej niezgody na zachowanie Alechina, nie tylko szachowego (Alechin twierdził, że przegrywa mecz przez „żydowski spisek”).

W maju 1926 roku Salo Landau zdecydował się porzucić świat diamentów, aby  zostać profesjonalnym szachistą. I rzeczywiście w 1927 roku zaczął udowadniać swój wielki potencjał: wprawdzie został pokonany w Rotterdamie w meczu z Reti, ale był czwarty w turnieju krajowym i drugi w turnieju w Londynie, podczas gdy pod koniec roku w Hastings był trzeci

Oprócz występów w Hastings Landau nadal grał tylko w turniejach holenderskich, ale teraz okazał się jednym z najlepszych graczy w Holandii. W lutym 1929 roku był trzeci w Maastricht, w lipcu tego roku był drugi (1. Euwe i ex aequo z Weenink) na Mistrzostwach Holandii, a pod koniec roku wygrał w Hastings w „Sekcji B”.W 1930 r. został rozstawiony na czwartej szachownicy w holenderskiej drużynie uczestniczącej na Olimpiadzie Szachowej w Hamburgu, wygranej przez bardzo silną reprezentacje Polski (z Rubinsteinem, który zdawał się wracać do swoich złotych lat : 15 z 17!).

W 1931 roku Landau osiągnął prestiżowy sukces w podwójnym czwórmeczu w Rotterdamie, następnie zmierzył się z Euwem w krótkim meczu z wynikiem +1 = 2 -3, co oprócz wartości bezwzględnej Euwego potwierdziło, że mecz z jednym rywalem mu nie odpowiadał. W następnym roku nadal był pokonany przez Salo Flohra, choć minimalnie. Po porażce (+1 = 3 -2) ze Spielmannem w Rotterdamie, w 1933 roku brał udział w turnieju Scheveningen wygranym przez Flohra, w następnym roku, w lutym, był drugi w czwórmeczu w Rotterdamie, za Alechinem, w Amsterdamie został pokonany przez Lilienthala i wyraźnie przez Euwego, a następnie jesienią spotkał się dwukrotnie z Van den Boschem, pokonując go 6 do 0. W holenderskich kręgach szachowych uważano go teraz za numer dwa za nieosiągalnym Euwe,

W maju 1936 roku był trzeci w Ostendzie, następnie dwukrotnie pokonany w meczu przez Spielmanna, był czwarty w Hanowerze, nadal czwarty w Amsterdamie i pierwszy, ex aequo z Alechinem, w czwórmeczu w Amsterdamie. W tym samym roku, pod nieobecność Euwego, zdobył mistrzostwo kraju (bez porażki).

W 1937 r., po czwartym miejscu w Ostendzie, był tylko 15 w Kemeri, zdobywając jednak nagrodę za piękność. Został rozstawiony na drugiej szachownicy podczas Olimpiady Szachowej w Sztokholmie, gdzie uzyskał finał +5 = 8 -2, a w 1938 r. był piąty na Mistrzostwach Holandii, a w listopadzie został wybrany

na  sędziego głównego w słynnym turnieju AVRO. W 1939 Landau był czwarty w Amsterdamie, trzeci w Baarn, pierwszy w Mistrzostwach Krajowych i czwarty w Bournemouth. W 1940 roku wygrał czwórmecz w Baarn, trzeci w turnieju VAS w Amsterdamie, czwarty w Kamstra Cup w Rotterdamie i pierwszy w Leeuwarden.

Tymczasem wojska niemieckie zaatakowały Holandię, ustanawiając marionetkowy rząd, podczas gdy rodzina królewska schroniła się w Wielkiej Brytanii. Landau miał okazję zagrać w ostatnim turnieju w Groningen, wygrywając go. Te ostatnie turnieje okresu wojennego były wydarzeniami na dość skromnym poziomie i ze zmniejszoną liczbą uczestników, i właśnie w tym okresie rozpoczęła się gehenna rodziny Landau.

W sierpniu 1941 r. „Ostateczne rozwiązanie” zastosowano w stosunku do Żydów również w Holandii. Z kolumny szachowej Tijdschrift został pozbawiony podpisu autora:  Salo Landau znika, ale przez pewien czas będzie publikował kolumnę pod nazwą „Nieukerke”. Na początku 1942 roku klub nazwany jego imieniem będzie musiał zmienić nazwę i wybierze nazwę „Opozycję” . We wrześniu 1942 r. Landau, wiedząc, jaki los spotka rodzinę, zorganizował ucieczkę do Szwajcarii. Powierzył córkę przyjaciołom, z zamiarem sprowadzenia jej później do Konfederacji Szwajcarskiej. Próbował z żoną wyjechać pociągiem z Bredy, ale zostali zadenuncjowani; oboje zostali aresztowani przez gestapo i przetransportowani: Salo do obozu pracy w Grodziszczu k. Świdnicy, gdzie zmarł 31.03.1944 r. a jego żona została umieszczona w obozie w Westerbork („niemiecki obóz przejściowy dla Żydów”), a następnie wywieziona do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Max Euwe próbował zrobić coś dla Landaua przez rosyjskiego arcymistrza szachowego Alechina, który miał wpływ na nazistów, ale Alechin okazał się niechętny do pomocy. Los żony i jego piecioipółletniej córki  Henriette (którą także aresztowano po donosie i przewieziono do Auschwitz) jest udokumentowany w oficjalnych aktach obozu: zostały zagazowane  12 października 1944 r..

Landau Bridge

Salo Landau był także wybitnym brydżystą w latach 30. XX wieku, ten fakt prawdopodobnie nie  znany wielu miłośnikom szachów. Opracował on klucze do gry w brydża  i jeden klucz szachowy. Ten klucz szachowy, którego pierwsza edycja ukazała się w 1936 roku, był najwidoczniej początkiem podobnych instrumentów, które pojawiły się na rynku rok później – dwóch do gry w brydża (Bridge. Bridge  Bidding i Bridge. Bridge  Playing). Reprezentacja Holandii (z E. Laskerem i S. Landauem w składzie) wzięła udział w pierwszym międzynarodowym turnieju drużynowym, jaki odbył się w historii brydża kontraktowego. Turniej ten był inicjatywą Laskera i odbył się w Londynie w 1932 r. Między Anglią, Niemcami i Holandią. Holandia De 'Goudsmeden’, jak nazywano ich, była uważana za jedną z najsilniejszych reprezentacji w międzynarodowym świecie brydża.

Klucz szachowy Salo Landaua jest to rodzaj dysku wykonanego z cienkiego kartonu. Gdy ten dysk jest oprawiony w ramę, która jest również wykonana z tektury, pokazuje wiele odmian debiutów szachów, w liczbie 116. Najprawdopodobniej po raz pierwszy ktoś próbował przedstawić teorię otwarcia szachów w tak łatwy w użyciu, systematyczny sposób.

Według systemu chessmetics Salo Landau na dzień 01.01.1939 r. posiadał ranking 2575 ELO i zajmował 42 miejsce na liście światowej.

Opracował: Wojciech Kowalczuk

WYBRANE PARTIE SALO LANDAUA

1.
Salo Landau – Salo Flohr
Amsterdam 1939
Pozycja białych jest już znacznie lepsza. Białe znalazły w tym momencie najlepszy atakujący ruch.

Memoriał Salo Landaua

2.
Salo Landau – Salo Flohr
Bournemouth, 1939
Landau znalazł w tej pozycji efektowny ruch gońcem.

board (9)

3.
Salo Landau – Rudolf Spielmann
Nordwijk-aan-Zee 1938
Spielmann w lepszej pozycji popełnił błąd w ataku, zbijając skoczkiem pionka na e3. Landau znalazł ruch odwracający losy partii.

Memoriał Salo Landaua

4.
Max Euwe – Salo Landau
Hastings 1938
Landau znalazł ruch prowadzący do wyraźnej przewagi.

Memoriał Salo Landaua

5.
Salo Landau – Max Euwe
Holandia 1931
Po źle rozegranym debiucie przez czarne, Landau znalazł ruch dający największą przewagę.

Memoriał Salo Landaua

6.
Salo Landau – Ksawery Tartakower
Rotterdam 1931
Jeden ruch białych prowadzi do zdecydowanej przewagi.

Memoriał Salo Landaua

7.
Max Euwe – Salo Landau
Amsterdam
Jeden ruch zapewnia czarnym sporą przewagę.

Memoriał Salo Landaua

8.
Rudolf Spielmann – Salo Landau
Rotterdam
W poniższej pozycji Salo Landau znalazł ruch prowadzący do znacznej przewagi.

Memoriał Salo Landaua

9.
Salo Landau – Akiba Rubinstein
Rotterdam 1931
W poniższej pozycji Salo Landau wykorzystał poważny błąd Akiby Rubinsteina i znalazł ruch prowadzący do mata.

Memoriał Salo Landaua

Loading